Bespiegelingen over de barkruk

tabourets de bar pin up bernie dexterWij verkopen heel fraaie barkrukken in Amerikaanse jaren 50 stijl. Bekend van ‘diner’ en bar. Je staat er misschien niet elke dag bij stil, maar het is eigenlijk een interessant object, zo’n kruk. Een nadere beschouwing waard.

Wat maakt een kruk een kruk?

bel air jaren 50 lage barkruk bar stool BS-28-48 rubyHet woord ‘kruk’ heeft in het Nederlands diverse betekenissen. Allereerst is daar de kruk als laag stoeltje met drie, vier of nog meer poten. Of met één poot (jawel!). Of helemaal zonder poten, dat kan ook, want welbeschouwd is bijvoorbeeld een stukje boomstam ook een kruk. Heel grappig is dat. Het ene moment zie je een stuk boomstam. Gaat iemand er op zitten of zet je er een stelletje in een kring rond een vuur of naast een tafel, dan zie je een kruk. Kenmerk van de kruk om op te zitten is dat het een stoeltje zonder rugleuning is. Je hebt wel lage stoeltjes mét rugleuning, maar die noemen we dan toch al gauw ‘stoeltje’.

Krukken voor stuntels

Een andere soort ‘kruk’ is het hulpmiddel dat wij gebruiken om goed te kunnen lopen als we niet goed kunnen lopen. Ik bedoel dus de krukken die je van het ziekenhuis krijgt als je minder goed kon skieën dan je dacht. Daarvan afgeleid is neem ik aan de ‘kruk’ als belediging, toegevoegd aan iemand die (bijvoorbeeld) dacht dat hij heel goed kon skieën maar die uiteindelijk toch een stuntel bleek te zijn. Krukken zijn dus hét hulpmiddel om krukken overeind te houden.

Edele krukken

Sommige krukken hebben een bijzondere betekenis. Aan het Franse hof bijvoorbeeld had je een soort privilegekrukjes. Heel fraai gemaakte lage stoeltjes die er snel bijgesleept werden als bepaalde adelijke dames bij de koningin op bezoek waren. Zij konden zich dan bevallig (maar wel een stuk lager dan de koningin zelve) rond de troon draperen. Deze krukken waren gereserveerd voor de echte adel, want toen de koningin een keer de faux pas begin om de krukjes te laten bijzetten voor een paar uiterst waardevolle maar minder hooggeboren dames, was de koer in rep en roer.

De trommelkruk

In navolging van de boomstam kan overigens ook een nederig houten kistje zich lenen als fijne kruk. Vooral cool als je een baard laat staan en het kistje onder je billen gebruikt als muziekinstrument. En erg handig, want je kunt er niet alleen percussie op spelen, maar ook je boterhammen, je boerenkoolsmoothie en je geldpet in vervoeren. Overigens, in het Frans heet een kruk een ‘tabouret’, afgeleid van het woord ‘tambouret’ ofwel trommeltje. Dat werkt hetzelfde als met de boomstam. Zodra je er op gaat zitten is het een kruk.

Boerenkrukje

Boer tapt koeienwijn op éénpoot krukEerder had ik het al over krukken met één poot. We deden er toen wat lacherig over, maar de eenpotige kruk heeft wel degelijk bestaansrecht. Veel boeren gebruikten de eenpotige kruk bij het melken. Ze gordden deze speciale melkkruk met een harnasje om zodat ze zich van uier naar uier konder verplaatsen zonder naast de emmers ook de kruk te hoeven tillen. Waarom dan niet twee of drie poten? Vraag dat die boeren maar.

De barkruk en de barstoel

bel air jaren 50 vier poten barkruk met rug BS-29-CB_TURQOISETerug naar de barkruk, want dat is een geval apart. Het grappige is namelijk dat zodra je een kruk hoog genoeg maakt, het eigenlijk vanzelf een barkruk wordt. Je ziet hem als het ware in je geestesoog al direct naast een verhoogde tafel of aan een bar of keuken-counter staan. Ook bijzonder bij de barkruk is dat deze kruk best een rugleuning kan hebben zonder dat wij er meteen een stoel in zien. Misschien met uitzondering van ons model Bel Air BS-40, want die barkruk begint toch wel verdacht veel op een hoge stoel te lijken. Een barstoel. De Amerikanen zeggen trouwens sowieso ‘barstool’, waardoor we meteen weer terug bij af zijn. Barkrukken met een rugleuning hebben als voordeel dat iemand die zich er op hijst om eens flink te gaan zitten hijsen minder risico loopt om – eenmaal lekker lam – achterover van zijn kruk te lazarus lazeren.

Verankerde kruk

In het de USA zie je vaak de éénpoot barkruk, moervast aan de vloer verankerd. Dat was niet alleen om te zorgen dat ze niet om zouden vallen, maar ook om te voorkomen dat ze bij een dronkemansgevecht als wapen gebruikt konden worden. Want elkaar de hoofd in slaan gaat veel beschaafder met een stoel.

KurkkruK

krukkruk - meer een champagnekurk barkrukWe verkopen ze zelf niet en esthetisch vind ik ze eerlijk gezegd behoorlijk ruk, maar toch ben ik fan van de kruk gemaakt van kurk. Want een kurkkruk, dat zit en klinkt niet alleen lekker, het is ook een mooi palindroom.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vul dit in tegen spam *

X